Gidenlerin Ardından: Sermayeden Öte, Bir Ruh Göçü
Gitmek, sadece valizleri doldurup bir uçağa binmek değildir; bazen koca bir ömrü, birikimi ve umudu bir bavula sığdırma mecburiyetidir. Son zamanlarda Türkiye’nin entelektüel sermayesi, yetiştirdiği kıymetli beyinleri ve yönünü dünyaya dönmüş iş insanları sessiz sedasız ülkeyi terk ediyor. Bu kopuşu sadece döviz kurlarıyla, enflasyon eğrileriyle ya da finansal grafiklerle açıklamak, meselenin insani ve sosyolojik boyutunu ıskalamak demektir. Yaşananlar aslında ekonomik bir krizden ziyade, bir "aidiyet ve gelecek" krizidir.
Yazar ve araştırmacı Özgür Mutlu’nun kaleme aldığı derinlikli çalışma, bu gidişin satır aralarını çok net okuyor. Onun gözlemleri, bize terk edilen şeyin sadece fabrikalar veya ofisler olmadığını; kaybedilen şeyin bu toprakların yarınları olduğunu hatırlatıyor.
Bir iş insanı neden gider?
Ticarete geri dönüş, onun için neden kendi köklerinden kopmak anlamına gelir? Çünkü ticaret, sadece mal alıp satmak değildir; bir güven, bir öngörülebilirlik ve en önemlisi bir adalet iklimi talep eder. İnsanın emeğinin, mülkünün ve geleceğinin güvende olmadığını hissettiği bir iklimde, en büyük sermaye bile donar ve yönünü akabileceği daha berrak nehirlere çevirir. Özgür Mutlu'nun araştırmasında vurguladığı gibi, hukukun üstünlüğüne duyulan özlem ve küresel dünyayla entegre olma arzusu, bugün gitmekte olanların en büyük ortak paydasıdır.
Bu göç, geride büyük bir boşluk bırakıyor. En çok da yetişmiş insan kaynağını, ülkenin mühendislerini, vizyoner girişimcilerini kaybediyoruz. Onlar gittikçe, içeride kalanlar için de çember daralıyor. Oysa gerçek bir "ticarete geri dönüş" ve toplumsal toparlanma, ancak bu giden değerlerin yeniden kucaklanmasıyla, onlara hak ettikleri özgür, üretken ve adil ekosistemin sunulmasıyla mümkün olacaktır.
Giden her iş insanıyla birlikte, bu toprakların geleceğe dair bir hayali daha gurbete taşınıyor. Hikayeyi tersine çevirmek ise hala bizim elimizde; yeter ki üretene, düşünene ve değer yaratana hak ettiği güveni yeniden aşılayabilelim.
