Bir Fotoğraf, Bir Çocuk, Koca Bir Ömür: 90’ların Ümraniye’sinden Bugüne
Bir Fotoğraf, Bir Çocuk, Koca Bir Ömür
Yazan: Özgür Mutlu
Yıllar yıllar önceydi…
Takvimler 1990'lı yılları gösteriyordu. Henüz küçücük bir çocuktum. Hayatın ne demek olduğunu, insanların neden kavga ettiğini, dünyanın neden bu kadar karmaşık olduğunu bilmezdim.
Benim dünyam birkaç toprak sokaktan, eski bir evden, ailemin sıcaklığından ve mahalle arkadaşlarımdan ibaretti.
İstanbul'un Ümraniye ilçesinde, Ihlamurkuyu'da, Atatürk Mahallesi'nde, Çırçır diye bildiğimiz yerlerde büyüdüm.
Karşımızda Birlik Mahallesi vardı. Ormanın kıyısında, gecekonduların birbirine komşu olduğu, toprak yolların uzandığı bir dünyaydı bizimkisi.
Zengin değildik. Yokluk gördük. Bazen hayatın ağırlığını çocuk yaşımızda hissettik.
Ama başka bir zenginliğimiz vardı.
Birbirimiz vardık.
Tozlu Sokakların Çocuklarıydık Biz
O yıllarda çocuk olmak başkaydı.
Sabah evden çıkar, akşam hava kararıncaya kadar sokaklarda oynardık.
Misketlerimiz vardı. Saklambaç oynardık. İstop, yakalamaca, yağlı kayış…
Mahalle savaşları yapardık kendi aramızda. Takımlar kurulur, liderler seçilir, sokaklar bizim hayal dünyamızın sınırlarına dönüşürdü.
Bazen kavga eder, bazen küserdik.
Ama ertesi gün yine aynı sokakta buluşurduk.
Üstümüz başımız toz içinde kalırdı. Dizlerimiz yaralanırdı. Annelerimiz eve çağırır, biz biraz daha oynamak için türlü bahaneler bulurduk.
Çünkü o zamanlar mutluluk satın alınan bir şey değildi.
Bazen küçücük bir misketin içinde saklıydı.
İki Katlı Eski Bir Ev ve Ailem
Çocukluğumun en kıymetli hatıralarından biri, büyüdüğüm o iki katlı eski evdir.
Dedem, nenem ve ailem…
Bir de Gülperi halam vardı. Zihinsel engelliydi. O da ailemizin, evimizin ve çocukluğumun ayrılmaz bir parçasıydı.
O evin duvarlarında yalnızca geçmişin izleri değil, bir ailenin hayatı vardı.
Dedemle gezmeyi çok severdim.
Beni ormana götürürdü. Birlikte yürürdük. O, yaşadığı hayatı anlatırdı.
Gerçek hikâyeler…
Geçmişten insanlar, yaşanmış olaylar, unutulmamış hatıralar…
Ben dinlerdim.
Saatlerce dinlerdim.
Belki de bugün yazmayı sevmemin, insanların hikâyelerine kulak vermemin kökleri o günlere uzanıyordur.
Çünkü dedem bana yalnızca hikâye anlatmıyordu.
Bir insanın geçmişinin, geleceğine nasıl seslendiğini öğretiyordu.
Mum Işığında Geçen Geceler
O yıllarda elektrikler çok kesilirdi.
Öyle birkaç dakikalığına değil, bazen uzun uzun…
Ev karanlığa gömülürdü.
Bir mum yakılırdı.
Küçücük alev, odanın duvarlarına titrek gölgeler düşürürdü.
Ben karanlıktan korkardım.
Bu yüzden ateşin yakınına oturur, kendimi güvende hissetmeye çalışırdım.
Dedem yine hikâyeler anlatırdı.
Bazen bir masal, bazen kendi hayatından bir olay…
Sonra bir sessizlik çökerdi odaya.
Ve yalnızca duvardaki saatin sesi duyulurdu.
Tik tak…
Tik tak…
Tik tak…
Şimdi düşünüyorum da insan bazen bir ömür boyunca o sessizliği arıyor.
Telefonların çalmadığı, dünyanın telaşının kapımızı aşındırmadığı, yarının hesabını yapmadığımız zamanları…
Sorumluluklarımız yoktu.
Geçim derdimiz yoktu.
Tek düşündüğümüz ertesi gün hangi oyunu oynayacağımızdı.
Meğer insanın en büyük zenginliği, hiçbir şeyin farkında olmadan mutlu olabildiği o günlermiş.
Ahşap Pencereler ve Bitmeyen Kışlar
Bizim çocukluğumuzun kışları da başkaydı.
Günlerce kar yağardı.
Sokaklar bembeyaz olur, evlerin çatıları karla örtülürdü.
Ben karı çok severdim.
Sabah dışarı çıkar, akşama kadar karların içinde dolaşırdım.
Üşüdüğümü bile unuturdum.
Evimizin pencereleri ahşaptı. Camları macunla tutturulmuş eski pencerelerdi.
Rüzgâr estiğinde uğultusu içeri kadar gelirdi.
Dışarıda kar yağarken içeride sobanın sıcaklığı vardı.
Bazen mum ışığı, bazen saatin sesi…
O evin içinde geçen sıradan bir kış akşamının, yıllar sonra içimi bu kadar sızlatacağını nereden bilebilirdim?
İnsan çocukken büyümek ister.
Büyüdüğünde ise çocukluğuna dönebilmek için neler vermez…
Biz Oynarken Türkiye Başka Bir Hikâye Yaşıyordu
Biz sokaklarda misket oynarken ülke bambaşka olayların içinden geçiyordu.
1990'lı yılların Türkiye'si siyasi gerilimlerin, toplumsal çatışmaların, faili meçhul cinayetlerin ve karanlık ilişkiler hakkındaki tartışmaların yaşandığı bir ülkeydi.
Birlik Mahallesi çevresinde yaşanan gerginlikler, mahallelerde konuşulan olaylar, protestolar…
Işıkların söndürüldüğü akşamlar, tencere tava sesleri…
Biz çocuklar bütün bunların anlamını tam olarak bilmiyorduk.
Bir yerlerde insanlar hayatını kaybediyor, bir yerlerde aileler acı çekiyor, ülke kendi içinde büyük hesaplaşmalar yaşıyordu.
Ama bizim küçücük dünyamızda hayat devam ediyordu.
Bir yanda çocuk kahkahaları, diğer yanda yetişkinlerin endişeleri…
Bir yanda misketler, diğer yanda ülkenin ağır meseleleri…
Bugün geriye dönüp baktığımda anlıyorum ki biz yalnızca bir mahallede büyümemişiz.
Türkiye'nin sancılı yıllarının içinde büyümüşüz.
Ve o yılların bıraktığı izler, farkında olmasak da karakterimizin bir parçasına dönüşmüş.
Bir Fotoğrafa Bakınca
Şimdi önümde eski bir fotoğraf duruyor.
Küçücük bir çocuk…
Gözlerinde merak, yüzünde masum bir gülümseme…
O çocuk benim.
Henüz hayatın kendisine neler getireceğini bilmiyor.
Hangi insanlarla tanışacağını, hangi ayrılıkları yaşayacağını, hangi zorluklardan geçeceğini bilmiyor.
Büyümenin bazen ne kadar ağır bir yük olduğunu bilmiyor.
Sadece çocuk.
Sadece mutlu olmak istiyor.
O fotoğrafa baktığımda kendime değil, sanki çok uzaklarda kalmış bir arkadaşıma bakıyorum.
Ona bir şey söyleyebilseydim belki şöyle derdim:
Çocukluğunu doya doya yaşa küçük Özgür.
O tozlu sokaklarda biraz daha koş.
Dedenin anlattığı hikâyeleri biraz daha dinle.
Kar yağdığında eve girmek için acele etme.
Çünkü bir gün büyüyeceksin.
Ve bütün bunları yeniden yaşayabilmek için yalnızca hatıraların kalacak.
Bugünkü Ülkeme Baktıkça Çocukluğumu Özlüyorum
Şimdi yıllar geçti.
O sokaklar değişti.
Evler değişti.
İnsanlar değişti.
Ben de değiştim.
Hayatın sorumlulukları, geçim mücadelesi, gelecek kaygısı ve yaşadığımız ülkenin sorunları artık çocukluğumdaki kadar uzakta değil.
Bugün Türkiye'ye baktığımda ekonomik sıkıntıları, adalet arayışını, insanların yorgunluğunu ve geleceğe dair endişelerini görüyorum.
Bazen düşünüyorum…
Biz çocukken de ülkenin sorunları vardı.
Ama o zamanlar dünyanın bütün yükünü omuzlarımızda taşımıyorduk.
Bugün ise insan yalnızca kendi hayatını değil, çocuklarının geleceğini de düşünmek zorunda.
Belki de bu yüzden geçmişi daha fazla özlüyorum.
Yokluğu bile bazen özlüyorum.
Çünkü o yokluğun içinde paylaşmak vardı.
O eski evin içinde sıcaklık vardı.
Dedemin sesinde huzur vardı.
Bir mumun aydınlattığı odada, bugün bütün imkânlara rağmen bulmakta zorlandığım bir sessizlik vardı.
Ve ben şimdi geçmişe bakıyorum…
Bir de bugünkü ülkeme.
Bugünkü ülkeme baktıkça çocukluğumu daha çok özlüyorum.
Son Söz: O Çocuk Hâlâ İçimde
Bugün adını Özgür Mutlu olarak bildiğiniz insan, işte o tozlu sokakların, o eski evin, o uzun kışların ve o mum ışığında anlatılan hikâyelerin içinden çıktı.
Beni yalnızca yaşadığım zorluklar değil, çocukluğumda gördüğüm sevgi de şekillendirdi.
Dedemin hikâyeleri, nenemin varlığı, Gülperi halam, mahalle arkadaşlarım…
Hepsi hayatımın bir parçası.
Belki bir gün o sokaklardan yeniden geçerim.
Belki çocukluğumun evinin yerinde başka bir bina görürüm.
Belki hiçbir şey eskisi gibi olmaz.
Ama biliyorum ki insanın içinde bazı kapılar hiç kapanmaz.
Benim içimde de hâlâ iki katlı eski bir ev var.
Dışarıda kar yağıyor.
Sobada ateş yanıyor.
Bir mum titriyor.
Duvardaki saat çalışıyor.
Tik tak…
Tik tak…
Ve dedem yine bir hikâye anlatıyor.
Ben ise hâlâ o küçük çocuğum.
Sessizce dinliyorum.
Özgür Mutlu
Yazar | Kişisel Anılar ve Deneme
Hiç yorum yok
Yorum Gönder