Siyasileri Eleştirene Silivri mi? Türkiye'de İfade Özgürlüğü
Siyasileri Eleştirene Silivri mi? Bu Ülkede Düşünmek Suç mu?
Özgür Mutlu | Köşe Yazısı
Bir ülkede insanlar düşüncelerini açıklamadan önce cezaevini düşünmeye başlamışsa, orada sorgulanması gereken yalnızca siyaset değil, demokrasinin kendisidir.
Bugün Türkiye'de insanın aklına gelen en acı sorulardan biri şu:
Bir siyasetçiyi eleştirmek neden insana Silivri'yi düşündürsün?
Bir vatandaş sosyal medyada bir yorum yazarken neden iki kez düşünmek zorunda hissetsin? Bir gazeteci haber yaparken, bir yazar düşüncesini kaleme alırken neden sözlerinin başına iş açmasından endişe etsin?
Oysa demokrasi dediğimiz şey, yalnızca seçimden seçime sandığa gitmek değildir.
Demokrasi, gerektiğinde yönetenlere karşı çıkabilmektir. Yanlış gördüğümüzü söyleyebilmek, hesap sorabilmek ve korkmadan eleştirebilmektir.
Siyasetçi Halkın Efendisi Değil, Hizmetkârıdır
Bu ülkede hiç kimse eleştirilemez değildir.
Ne bir cumhurbaşkanı, ne bir bakan, ne bir milletvekili, ne de bir belediye başkanı...
Halkın oyuyla göreve gelen herkes, yine halkın denetimine açık olmalıdır.
Çünkü siyaset bir ayrıcalık değil, sorumluluktur.
Vatandaş vergisini ödüyorsa, geçim sıkıntısı çekiyorsa, adalet arıyorsa, çocuklarının geleceğinden endişe ediyorsa elbette konuşacaktır.
Elbette soracaktır.
Gerekirse en sert şekilde eleştirecektir.
Bir siyasetçinin görevi bu sorular karşısında vatandaşı susturmak değil, ona cevap vermektir.
Silivri Bir Korku Sembolüne Dönüşmemeli
Silivri denildiğinde akla yalnızca bir ceza infaz kurumu gelmemesi, aynı zamanda siyasi eleştirinin bedeline ilişkin tartışmaların da hatırlanması üzerinde düşünülmesi gereken bir durumdur.
Hiçbir cezaevi, düşüncesini açıklayan insanlar için bir gözdağı simgesine dönüşmemelidir.
Elbette hukuk vardır. İftira, tehdit, şiddete teşvik ve kişilerin haklarını ihlal eden davranışlar hukuk çerçevesinde değerlendirilir.
Ancak bir siyasetçinin politikalarını eleştirmek, verdiği sözleri hatırlatmak veya yönetimini başarısız bulduğunu söylemek bunlarla aynı şey değildir.
Eleştiri ile suç arasındaki çizgi, siyasi iktidarların hoşuna gidip gitmemesine göre belirlenemez.
Bugün iktidarı eleştiren bir vatandaşın hakkını savunmak ne kadar önemliyse, yarın başka bir iktidar döneminde muhalif düşünceleri savunmak da o kadar önemlidir.
Çünkü özgürlük yalnızca bizim gibi düşünenler içinse, onun adı özgürlük değildir.
Asıl Tehlike İnsanların Susmaya Alışmasıdır
Bir toplum için en büyük tehlikelerden biri yalnızca konuşanların cezalandırılması değildir.
Asıl tehlike, insanların cezalandırılma ihtimalinden korkarak kendilerini susturmaya başlamasıdır.
Bir gün bir vatandaş yorumunu siler.
Ertesi gün bir gazeteci haberini yayımlamaktan vazgeçer.
Bir başka gün bir yazar söylemek istediği cümlenin üzerini çizer.
Sonra toplum yavaş yavaş sessizleşir.
İşte o zaman sansür yalnızca dışarıdan gelen bir baskı olmaktan çıkar, insanların kendi içlerine yerleşir.
Oysa suskunluk sorunları ortadan kaldırmaz.
Yoksulluk susunca bitmez. Adaletsizlik konuşulmayınca kaybolmaz. Yanlış politikalar eleştirilmediğinde doğruya dönüşmez.
Hukukun Görevi Siyaseti Değil, Adaleti Korumaktır
Hukuk, güçlülerin değil herkesin güvencesi olmalıdır.
Yargının bağımsızlığı yalnızca mahkeme salonlarında kullanılan bir kavram olarak kalmamalıdır.
Bir vatandaş mahkemeye çıktığında siyasi görüşünün, ekonomik durumunun ya da toplumdaki konumunun değil, yalnızca hukukun belirleyici olacağına inanabilmelidir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ifade özgürlüğünü güvence altına almaktadır.
Üstelik siyasetçiler, kamu gücü kullandıkları için sıradan vatandaşlardan daha geniş eleştirilere katlanmak durumundadır.
Bu ilke yalnızca muhalefetin değil, iktidarın da güvencesidir.
Bugün başka birinin hakkını savunmak, yarın kendi hakkımızı savunabilmenin temelidir.
Korkmayan Bir Toplum, Güçlü Bir Demokrasi
Ben insanların siyasetten korktuğu bir ülke değil, siyasetçilerin halkın vicdanına hesap vermekten sorumluluk duyduğu bir ülke görmek istiyorum.
Vatandaşın bir yorum nedeniyle endişelenmediği, gazetecinin haber yapabildiği, yazarın düşüncesini özgürce kaleme alabildiği bir Türkiye...
Çünkü düşünce özgürlüğü yalnızca güzel sözleri, alkışları ve övgüleri korumak için var değildir.
Asıl görevi, rahatsız edici fikirlerin de barışçıl biçimde ifade edilebilmesini güvence altına almaktır.
Bir ülkenin gücü, ne kadar çok insanı susturabildiğiyle değil, ne kadar farklı sese tahammül edebildiğiyle ölçülmelidir.
Son Söz: Bir Yorumun Bedeli Özgürlük Olmamalı
Siyasetçiler gelir, siyasetçiler gider.
Partiler kurulur, iktidarlar değişir.
Ama halkın iradesi, hukukun üstünlüğü ve insanın düşüncesini açıklama hakkı kalıcı olmalıdır.
Bugün bir vatandaşın siyasi eleştirisinin cezaevi korkusuyla anılması, hangi siyasi görüşten olursak olalım hepimizi düşündürmelidir.
Çünkü demokrasi yalnızca sevdiğimiz düşüncelerin özgür olması değildir.
Demokrasi, katılmadığımız düşüncelerin de hukukun koruması altında bulunmasıdır.
Silivri'nin adı eleştiriyle değil, yalnızca hukukun adil biçimde uygulandığı bir infaz sistemiyle anılmalıdır.
Ve son olarak bütün siyasetçilere bir sorum var:
Halkın oyunu isterken onun sesini duymak istiyorsunuz da, halk sizi eleştirdiğinde neden aynı sese tahammül etmek bu kadar zor?
Unutmayın!
Devlet milletindir. Makamlar geçicidir. Halkın iradesi ve özgürlüğü ise hiçbir siyasetçinin kişisel mülkü değildir.
Özgür Mutlu
Yazar | Toplum, Siyaset ve Demokrasi
Hiç yorum yok
Yorum Gönder